Nima uchun Ilon Mask Starlink masalasida Hindistonning eng boy odamiga qarshi chiqmoqda
Mask Hindistonda Starlink loyihasini ishga tushirishda qiyinchiliklarga duch kelayotgan bir paytda Reliance egasi Mukesh Ambaniga qarshi keskin fikrlar bildirdi.
Nima uchun Ilon Mask Starlink tufayli Hindistonning eng boy odamiga qarshi chiqmoqda
Ilon Mask Ambanilarni Starlink’ning Hindistonga kirishiga toʻsqinlik qilishda aybladi
Ilon Mask oʻzining Starlink sunʼiy yoʻldosh internet kompaniyasi mamlakatda ish boshlash uchun yakuniy ruxsatni kutishda davom etayotgan bir paytda, milliarder Mukesh Ambani «Hindistonning haqiqiy xoʻjayinimi» deya soʻradi.
Bu izoh Mask nomi oshkor etilmagan qudratli biznes doiralarini Starlink’ning Hindistonga kirishini toʻxtatishga urinishda ayblaganidan bir kun oʻtib yangradi. Keyinroq u Hindistonning eng yirik mobil aloqa operatori Jio’ga egalik qiluvchi Reliance konglomerati rahbari Ambani nomini tilga oldi.
Hindiston Maskning daʼvolarini rad etib, sunʼiy yoʻldosh aloqasi qoidalari adolatli va kamsitishlardan xoli ekanini bildirdi.
Ambani va Reliance Group Maskning soʻzlariga izoh bermadi.
Ushbu bahs Hindistonning sunʼiy yoʻldosh internet bozorida raqobat kuchayayotgan, Reliance Jio va Bharti Airtel ham oʻz xizmatlarini yoʻlga qoʻyishga tayyorlanayotgan bir paytda yuz bermoqda.
Raqobatni yanada murakkablashtiradigan jihat shundaki, Starlink Ambanining Reliance Jio va Bharti Airtel kompaniyalari bilan ham hamkorlik oʻrnatgan.
2025 yil mart oyida har ikki kompaniya hukumat roziligini kutgan holda Hindistonda Starlink uskunalari va xizmatlarini tarqatish boʻyicha SpaceX bilan kelishuvlar imzoladi. Ular shuningdek, tarmoq infratuzilmasini birgalikda baham koʻrishni koʻrib chiqishlari mumkinligini aytishdi.
Mask ilk bor chorshanba kuni ayblovlar bilan chiqib, «ayrim oligarxlar»ni hind isteʼmolchilari ustidan «monopol boʻgʻuvchi nazorat» oʻrnatishda aybladi.
«Ularning kimligini oʻzingiz taxmin qila olasiz», deb yozdi u X tarmogʻida va Starlink’ni bloklash «Hindiston xalqiga qarshi jinoyat» ekanini qoʻshimcha qildi.
Payshanba kuni Hindiston Aloqa vazirligi uchta operator — Starlink, Eutelsat OneWeb va Jio Satellite Communications tasdiqlash jarayonida taxminan bir xil bosqichda ekanini, tijorat xizmatlari boshlanishidan oldin uchovi ham hali xavfsizlik ruxsatnomalari va chastotalar ajratilishini kutayotganini maʼlum qildi.
«Tizim yoki uning qoʻllanilishi adolatsiz yoki kamsituvchi ekani haqidagi iddao asossiz va notoʻgʻri tushunchadir», dedi vazirlik Maskning nomini toʻgʻridan-toʻgʻri tilga olmay.
Mask kechikish sabablarini soʻrashda davom etib, Starlink allaqachon 165 dan ortiq mamlakatda litsenziyaga ega ekanini aytdi.
«Starlink 165 dan ortiq mamlakatda litsenziyalangan va Hindiston hukumatining har bir qonuni va talabiga rioya qilish uchun besh yil sarfladi, unda nega haligacha litsenziya yoʻq? Ambani Hindistonning haqiqiy xoʻjayinimi?» deb yozdi u payshanba kuni X tarmogʻida.
Maskning SpaceX kompaniyasiga tegishli boʻlgan Starlink, ayniqsa mobil tarmoqlar va keng polosali kabellarni oʻrnatish qiyin yoki qimmat boʻlgan chekka hududlarda internetga ulanishni taʼminlash uchun Yerning past orbitasidagi sunʼiy yoʻldoshlarga tayanadi.
Kompaniya 2021 yildan beri Hindiston bozoriga kirishga harakat qilmoqda va asosiy litsenziyalarni qoʻlga kiritgan. Biroq tijorat xizmatlarini boshlashdan oldin unga hali ham yakuniy xavfsizlik ruxsatnomalari va chastotalar ajratilishi kerak.
Reliance egasi Mukesh Ambani Osiyoning eng boy odami hisoblanadi
Tadbirda Reliance Jio Infocomm raisi va Mukesh Ambanining oʻgʻli Akash Ambani kompaniya oʻz sunʼiy yoʻldosh aloqa texnologiyasini yaratayotgani va tartibga soluvchi organlarning ruxsatini olish ustida ishlayotganini aytdi.
Jurnalistning Maskning ayblovlari haqidagi savoliga Akash izoh berishdan bosh tortdi va faqatgina: «Biz bor eʼtiborimizni qaratib, hind isteʼmolchilarimizga foyda keltirishni xohlaymiz», dedi.
Bharti Airtel raisi Sunil Bharti Mittal oʻz kompaniyasining sunʼiy yoʻldosh loyihasi ham hukumat ruxsatini kutayotganini aytdi.
Starlink biznes operatsiyalarini boshqaradigan SpaceX rahbari Loren Dreyer kompaniya Hindiston tartibga soluvchi organlari bilan yillar davomida ishlaganini va mamlakat talablarini qondirish uchun oʻz tarmogʻiga xavfsizlik nazoratini kiritganini aytdi.
Xavfsizlik Starlink’ning Hindistonga kirishi bilan bogʻliq asosiy xavotirlardan biri boʻlib kelmoqda. 2024 yilda Hindiston rasmiylari chekka Andaman va Nikobar orollaridagi giyohvand moddalar kontrabandasini tergov qilish va shimoli-sharqiy Manipur shtatidagi armiya operatsiyasi davomida Starlink uskunalarini qoʻlga kiritganliklarini maʼlum qilishgan edi.
Mask oʻsha paytda Starlink xizmati Hindistonda hech qachon faol boʻlmaganini aytib, rasmiylar tomonidan topilgan uskunalar uning sunʼiy yoʻldosh tarmogʻidan foydalana olmasligini taʼkidlagan edi.
Shuningdek, ushbu xizmat hind isteʼmolchilari, ayniqsa qishloq joylarda yashovchilar uchun qanchalik hamyonbop boʻlishi haqida ham savollar mavjud.
Hindiston dunyodagi eng yirik internet bozorlaridan biri hisoblanadi, biroq undan foydalanish imkoniyati hali ham notekis, ayniqsa mobil tarmoqlar va keng polosali kabellarni qurish qiyin yoki qimmat boʻlgan chekka hududlarda.
Mask Starlink ushbu boʻshliqni toʻldirishga yordam berishi mumkinligini aytdi. «Hindistondagi Starlink hozirgi narxlarni toʻlay olmaydigan yoki umuman aloqasi boʻlmaganlar uchun yuqori tezlikdagi, hamyonbop internet ulanishini taʼminlaydi!» deb yozdi u chorshanba kuni X tarmogʻida.
Kompaniya Hindiston uchun narxlarni hali eʼlon qilmadi, biroq baʼzi ekspertlarning fikricha, uning boshqa joylardagi tariflari bu xizmat koʻplab hind oilalari uchun qimmatlik qilishi mumkinligini koʻrsatmoqda.
AQShda Starlink’ning uy xizmatlari tariflari oyiga 55 dollardan boshlanadi, garchi narxlar va uskunalar qiymati tarif va joylashuvga qarab farq qilsa-da.