Shri Lankada mahbuslar isyon ko‘tardi: qurbon va jarohatlanganlar bor

Shri Lankada mahbuslar qo‘zg‘oloni: qurbonlar va jarohatlanganlar bor
Shri Lankaning turli qamoqxonalarida yuz bergan tartibsizliklar oqibatida uch mahbus halok bo‘ldi va 23 kishi jarohatlandi. Voqea joylariga politsiya va maxsus kuchlar jalb etildi. Bu haqda Al Jazeera xabar berdi.
Jamoat xavfsizligi vaziri Ananda Vijepalaning parlamentda ma’lum qilishicha, 6-avgust kuni kechasi poytaxt Kolombodagi New Magazine qamoqxonasidan 40 nafar mahbus qochishga uringanida bir mahbus o‘ldirilgan.
7-avgust kuni ertalab poytaxtdan taxminan 80 kilometr uzoqlikdagi Kuruwita qamoqxonasida ikkinchi tartibsizlik yuz berdi. U yerda yana ikki mahbus halok bo‘ldi.
Vazirning ta’kidlashicha, ushbu ikki hodisa natijasida 23 nafar mahbus jarohat olib, shifoxonalarga yotqizilgan. Politsiya va maxsus kuchlar har ikkala tartibsizlikni nazoratga olishga muvaffaq bo‘ldi.
Bundan tashqari, 7-avgust kuni politsiya Kolombodan 40 kilometr uzoqlikda joylashgan Negombo sohilbo‘yi shahridagi ochiq turdagi qamoqxonada namoyish o‘tkazayotgan mahbuslarga qarshi ko‘zni yoshlantiruvchi gaz ishlatgan.
Vazirning so‘zlariga ko‘ra, uchala qamoqxonadagi tartibsizliklarga qarshi politsiya tomga chiqib olgan va ochiq hududlarga chiqqan mahbuslarni o‘z kameralariga qaytarish bo‘yicha ish olib bordi. Vijepala parlamentdagi nutqida zo‘ravonliklar giyohvand moddalar savdogarlari va raqobatchi jinoiy to‘dalar o‘rtasidagi kelishmovchiliklar bilan bog‘liq ekanini aytdi. U hukumat bu tartibsizliklar oldindan rejalashtirilganini aniqlashga urinayotganini bildirdi.
“Ushbu barcha hodisalarni birga ko‘rib chiqsak, ularning ortida rejalashtirish va sabotaj qilishga urinish borligi ko‘rinadi. Biroq aniq gapni faqat atroflicha surishtiruvdan so‘ng ayta olamiz”, dedi Vijepala.
Qamoqxonalardagi bu isyonlar Negombodagi qamoqxonada ikki kunlik to‘qnashuvlar oqibatida 10 nafar qamoqxona xodimi va 20 nafar mahbus halok bo‘lganidan bir oy o‘tib sodir bo‘ldi.
Bugungi kunda Shri Lanka qamoqxonalarida mahbuslar soni juda ko‘payib ketgani asosiy muammoga aylangan. Adliya vaziri Harshana Nanayakkara yaqinda parlamentdagi nutqida 10 ming kishiga mo‘ljallangan qamoqxonalarda 39 mingdan ortiq mahbus saqlanayotganini aytgandi.
“Bugungi kunda Shri Lankada mahbuslar soni sig‘imdan to‘rt baravar ko‘p. Ular rostdan ham uzoq vaqt sabr qilishdi”, dedi Mahbuslar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi prezidenti Senaka Perera.
Mahbuslarning katta qismi giyohvand moddalar bilan bog‘liq jinoyatlarda ayblanib, sud jarayonini kutayotgan gumonlanuvchilardir. Pereraning so‘zlariga ko‘ra, garov evaziga ozod qilish shartlarini qat’iylashtirgan yaqindagi qonunlar qamoqxonalarning me’yoridan ortiq to‘lib ketishiga olib keldi.
Hozirda Shri Lanka 1 milliondan ortiq sud ishlarining to‘planib qolgan qismini kamaytirish va mahbuslar sonini qisqartirish maqsadida Konstitutsiyaga o‘zgartirish kiritishni rejalashtirmoqda. Unga ko‘ra, yuqori sud sudyalarining vakolat muddati 2 yilga uzaytiriladi.

